gnulinuxfree

GNU/Linux Kullanmıyorum Onu Yaşıyorum

Tint2 panele yazılımsız ses kontrol

tint2-volum

Bu anlatımda Tint2 paneli kullandığınız Openbox veya başka oturumlarda yazılım kullanmadan ses kontrol ve mute-unmute dediğimiz ses kapatma-açma işlemini uygulayacağız.
Ses kontrol için yüklemek zorunda olduğumuz Pnmixer, Volumeicon, Pavucontrol gibi yazılımları yüklemeye gerek olmayacak, her sistemde varsayılan olarak yüklü olan Alsamixer (alsa-utils) yazılımından yararlanacağız.
Zaten ses kontrol yazılımları da Alsamixer veya Pulseaudio gibi yazılımları kullanıyor.
Biz ses kontrol yazılımlarını aradan çıkararak hem aynı işin daha fazlasını yapan hem de sisteme yük bindirmeyen bu işlemi uygulayacağız.
Üstelik işlem çok basittir, kendinize göre ayarlama, farklı görüntü verme imkanı da bulunuyor.

Herhangibir yazılım yüklemeden, kullanışlı ve sisteme de yük bindirmeyen bu işleme hazırsanız başlayalım.

Kullandığınız metin editörü ile alttaki örnekteki gibi tint2rc dosyasını açıyoruz.
leafpad /home/kullanıcı-adınız/.config/tint2/tint2rc

Dosyadan alttaki satırı buluyoruz.
#-------------------------------------
# Clock

Bu satırın hemen üzerine alttaki bölümü kopyalayıp yapıştırıyoruz.
#-------------------------------------
# Button 2
button = new
button_icon = sound.png
button_text =
button_tooltip = Volume
button_lclick_command = amixer -D pulse sset Master unmute ; xterm -e alsamixer
button_rclick_command = amixer -D pulse sset Master mute
button_mclick_command =
button_uwheel_command =
button_dwheel_command =
button_font_color = #000000 100
button_padding = 0 0
button_background_id = 0
button_centered = 0
button_max_icon_size = 27

Kırmızı ile işaretlediğim değerleri kendinize göre değiştirebilirsiniz
button_background_id = 0 arkaplanı, button_max_icon_size = 27 ise simge boyutunu belirler.

Yeşil ile işaretlediğim xterm yerine kendi kullandığınız uçbirim adıyla değiştirebilirsiniz.

Mavi ile işaretlediğim kontrol simgesini belirler.

Mavi olan yere sound.png yazarsanız alttaki görüntü oluşur.
tint2-volum

audio-volume-high-panel.png yazarsanız alttaki gibi görünür.
tint2-volum

audio-volume-medium.png yazarsanız alttaki simge görünür.
tint2-volum

Bu simgeleri seçebilir veya kendi istediğiniz bir simge yolunu mavi yere girebilirsiniz, size kalmış.

Şimdi gelelim nasıl çalıştığına.

Simgenin üzerine sol fare ile tıkladığınızda alttaki pencere açılır.

tint2-volum

Farenin tekeriyle veya klavyedeki aşağı-yukarı tuşlarıyla sesi kısabilir-yükseltebilirsiniz, hem fare hem klavyeden kontrol edilmesi ayrı bir avantaj durumundadır.
Esc veya pencerenin kapat tuşuyla pencereyi kapatabilirsiniz.

Mute dediğimiz sesi anında kapatmak için simgenin üzerine sağ tıkladığınız anda bütün sesler kapanır, sol fare ile açılır.

Bu işlemi kendim için yapmıştım, kullanışlı olduğunu görünce sizlerle paylaşayım dedim, tabi bu işin sisteme yük bindirmeden olması da işin artısı.
Denemenizi öneririm, görüldüğü üzere oldukça kolaydır.

Yenilere kolaylık

yenilere-kolaylik

Yenilere kolaylık olması için çift komutlu basit bir kısayol hazırladım.
Bu kısayol depo paket listesini ve sistemi güncellemek için.
Kısayolun çalışması şu şekil:
Simgenin üzerine tıklıyorsunuz uçbirim açılıyor, uçbirime parolanızı girdikten sonra depo paket listesini ve sistemi otomatik güncelliyor.
Bu iki komutu tek kısayoldan yapmak isterseniz basit ve kolay olan işleme başlayalım.

Alttakini boş bir metin editörüne (not defteri) olduğu gibi kopyalayıp-yapıştırın ve adını update-upgrade yapın.
[Desktop Entry]
Type=Application
Icon=update-notifier
Name=update-upgrade
Exec=sh -c "sudo apt update  ; sudo apt -y upgrade "
StartupNotify=true
Terminal=true
X-KeepTerminal=true
GenericName=Update
Comment[tr_TR]=Update
Categories=Other;

Sonra dosya yöneticinizi açın, ctrl+h tuşlarıyla gizlileri görünür yapın, hazırlamış olduğunuz kısayolu /home/kullanıcı-adınız/.local/share/applications dizinine taşıyın.

Bu dosyanın simgesi sistem menünüzde görünecektir, simgeye tıkladığınız anda açılan uçbirime parolanızı girdikten sonra verilen iki komutu otomatik yerine getirecektir.
Bu iki komut hergün bir defa da olsa kullanılması gerektiği için bu kısayol işinizi kolaylaştıracaktır.
Hani biz yeniler dedik ama bu kolaylık herkes için geçerlidir.

Linux'ta yeniler, gelmeyi düşünenler

linux-yeniler


Linux'a yeni gelenler ve gelmeyi düşünenler için bu anlatımı kısmen de olsa rehber olabilecek şekilde hazırlamaya çalıştım. Amacım, bu ortama yeni gelenlerin, düşünenlerin işlerini daha kolay hale getirmek ve bu ortam hakkında az da olsa ön bilgi sahibi olmalarını sağlamak.
Bu nedenle işin derinine inmeden, kafa karışıklığına sebep olmadan, mümkün olduğunca özetle anlatmaya çalışacağım.

İlk olarak öğrenilmesi zorunlu olmasa da doğru bilgi sahibi olmak açısından bu ortama ne denmesi gerektiğini hatırlatayım.
Bu ortam için bir çoğumuz kısaca Linux demektedir, ancak Linux bu ortamı tek başına ifade etmez. Bunun nedeni, işletim sisteminin tamamı Linux olmadığıdır.
Gerçekte ise Linux, işletim sisteminin çekirdeğini oluşturuyor ve resimde sağ tarafta görülen Linus Torvalds tarafından yazılmıştır.
Binlerce yazılım geliştirilerek Linux çekirdeği üzerine entegre edilmiş ve sol resimde görülen Richard Stallman'ın başlattığı GNU felsefesi, yani özgür yazılım üzerine inşa edilmiştir.
GNU, özellikle Afrika'da ve sıcak iklimde sürüler halinde yaşayan adı da  Gnu olan bir tür sığırı logo olarak kullanmaktadır. Linux ise yine sürüler halinde yaşayan, sıcak iklimin aksine soğuk bölgelerde yaşayan Penguen'i logo olarak tercih etmiştir, tercih sahibi kendisini ısıran Penguenden dolayı Linus Torvalds olmuştur.
GNU/Linux hakkında bütün soruların cevabını burada bulabilirsiniz.
GNU/Linux 
Buna göre kısaca Linux demek yerine bütününü ifade eden GNU/Linux dememiz çok daha doğru bir ifade olacaktır.

GNU/Linux'a yeni gelenler ve gelmeyi düşünenler doğrudan sistemi kullanma gibi bir yanlışa düşüyorlar, bu da genelde daha başlamadan hüsranla sonuçlanabiliyor.
Doğrusu ise önce kullandığınız eski ortamda sanal makinelerle en azından kurulum deneyi yaşanması daha isabetli bir yaklaşım olacaktır.
Daha sonra kurulumundan emin olduğunuz dağıtımı gerçek makineye kurmakta pek bir zorluk çekilmeyecektir.
Kurulumdan sonra eski alışkanlıktan dolayı genelde sürücü (driver) yükleme gibi bir başka yanlış yapılmaktadır.
Oysa GNU/Linux dağıtımlarında bütün sürücüler kurulu olarak inşa edilir ve hepsi de özgür yazılım sürücülerden oluşmaktadır.
Şayet bu sürücüler yetersiz kaldığı durumlarda sahipli dediğimiz kapalı kaynak kodlu sürücülere başvurulabilir ki, bu da sistemde görüntülerde pırpırlama, sarkma, yırtılma durumlarında gerekebilir, onun dışında sahipli sürücülere pek ihtiyaç duyulmaz.
Buna göre bahsettiğim gibi görüntülerde bozukluk yoksa sürücü kurmayı unutun, önce sistemi güncellemeyi deneyin.
Sistemi güncellemek çok kolaydır, her dağıtımın aşağı-yukarı Gui arayüzlü paket yöneticisi bulunuyor. Bu yöneticilerde tek tuşla sistemi güncelleyebilirsiniz.
Yenilerin bir başka düştüğü yanlış ise özellikle forumlarda görüyorum, depoda bulamadıkları bir yazılımı hemen internetten yüklemeye çalışmaları oluyor, bu da genelde sağlam sistemde zincirleme bir sürü sorunlar oluşturabiliyor.
Oysa GNU/Linux geliştiricileri güvenlik adına yazılımları test eder ve kendi depolarında tutar.
Ayrıca adı farklı olsa da neredeyse bütün yazılımların alternatifi bulunmaktadır, hatta bazı yazılımların alternatifi birden daha fazladır.
Buna göre ihtiyacınız olan yazılımın alternatifini depodan, arama motorlarından veya forumlardan sormadan internetten uyarlamaya çalışmayın.
Örneğin bir yazılımın alternatifini aramak için arama motorlarına şöyle bir şey yazın
linux paket-adı alternatifi
Örneğin ben şunu yazdım ve alttaki resimde aradığım paketle ilgili bir sürü bilgi çıktı.
linux firefox alternatifi
linux-yeniler

Buradaki siteler örnekteki paket için alternatif paketleri ve nasıl kurulduğu bilgisini vereceklerdir.
Sizlere lazım olan ise alternatif paketlerin adını öğrendikten sonra tekrar kullandığınız sistemin deposuna bakmak olacaktır.
Böylece internetten yapacağınız kurulum sonrası sistemde bozulmaların önüne geçmiş olursunuz.

Yenilerin genelde alışmadıkları uçbirim (terminal) ile tanışmaları onlara pek cazip gelmez herşeyin görsel arayüzlü olmasını isterler, bana göre pek de haksız sayılmazlar, zira kendim uçbirimle oynamayı sevsem de uçbirime bağlılığın en azından yeni kullanıcılar için artık aşılması gerektiğini düşünenlerdenim, ileride bunun aşılacağını tahmin ve umut ediyorum.
GNU/Linux'ta en azından şimdilik uçbirim çok önemlidir, arada bir aracı olmadığı için daha hızlı ve daha kararlıdır, bu yüzden uçbirim size yabancı gelse de zamanla onu seveceksiniz.
Ayrıca GNU/Linux'ta her ne işlem yaparsanız yapın arka planda da olsa uçbirim ile gerçekleştiği bilgisini vereyim.

GNU/Linux özgür yazılım ile meydana geldiği için geliştiriciler herkesin ihtiyacına göre geliştirmektedir. Bu özgürlük sayesinde ellinin üzerinde farklı masaüstü, üç binin üzerinde farklı dağıtım geliştirilmiştir.
Bu yüzden GNU/Linux deyince aklınıza bir tane dağıtım veya bir tane masaüstü gelmesin.
Kullanacağınız oturum ve dağıtımı kendiniz tercih etmek durumundasınız.
Tercih için bu adreste yeterli bilgiler bulunuyor, bir kaç denemeden sonra size uygun olanı belirleyebilirsiniz.
Distrowatch
Ortalama yüz kadar Gui kurulum, Türkçe destekli, yeni ve ev kullanıcıları için dağıtım bulunuyor.
Yine aynı adreste tıkladığınız dağıtım bağlantısında bilgileri öğrenebilirsiniz.
Sorunlar için arama motorları, GnuLinuxFree gibi paylaşım siteleri ve forumlardan yararlanabilirsiniz.

Sonuçta özgür yazılım dünyasına merhaba dediğiniz an artık kullandığınız sistem tamamen size ait oluyor, onu yönlendirmek, kendinize göre şekillendirmek tamamen size aittir. Sadece sabırlı olmanız yetecektir. Açık kaynak olduğu için istediğiniz gibi sisteme müdahale edebilirsiniz, zaten özgür yazılımın amacı da budur, Kullanıcının Özgürlüğünü Kullanma Hakkıdır.

Linux'ta yeniler, gelmeyi düşünenler için özetle anlatmaya çalıştığım bu anlatım umarım ön bilgi için de olsa faydası olur, kolay gelsin.

Debian 10 Openbox Buster-Sid

debian-10-openbox

Hazırlamış olduğum bu çalışma henüz piyasaya sürülmemiş Debian 10 sürümüne dayanıyor.
Bu çalışmaya ilk etapta Debian 9 Stable için başlamıştım, lakin eski sürüm paketlerle istediğim kullanışlılık ve ayarlar mümkün olmadı. En azından test için de olsa Debian 10 sürümü üzerinde bir hayli çalışmalar yapmak istemiştim. Zira Debian'ın bu sürümü Testing ve Sid tabanına dayanması az da olsa beni çekimser bırakmıştı. Ancak testlerimde hiç ummadığım kadar olumlu sonuçla karşılaştım, hatta Debian 9 sürümünden daha başarılı olduğunu gördüm. Umarım Debian 10 piyasaya sürüldükten sonra da aynı olumlu sonuçla karşılaşırız.

Bu çalışmada normal kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayacak gerekli bütün yazılımlar sisteme entegre edildi.
Kullanımı daha pratik hale getirmek ve görümü sadeleştirmek için Launcher dediğimiz kısayollar ve sistem menüsü sol panele alındı.
Ekran üzerini kullanmak için masaüstü etkin yapıldı.
Alt panelde pencereleri küçültmek için Taskbar, çalışan yazılımlar için için Dockbar, Systemtray ve Power tuşu eklendi.
Panel çift oturuma göre ayarlandı, her oturumun arkaplanı farklı resim içeriyor.
Conky mümkün olduğu kadar küçültüldü, sadece Cpu, Ram gibi bir kaç önemli bilgi eklendi.
Özgür sürücülerin tamamı yüklendi.
Sol ve alt paneller için gizle-göster ve alt paneli alta-üste alma komutları menüye eklendi.
Power için menüye manuel komut, panele ise Gui arayüzlü yazılım eklendi.
Bu çalışma için özel Openbox Kontrol Merkezi geliştirildi.
Ram kullanımı boştayken 200 Megabayt civarında, İşlemci ise sıfır konumunda.
Bu sürüm 4.19 kernel üzerine inşa edildi, ayrıca 4.9 kerneli de bünyesinde tutuyor, 4.9 kerneli isteyen kaldırabilir.
Yine bu sürüm için özel kurulum videosu hazırlandı, hiç kurulum bilmeyenler canlı oturumdan tarayıcı vasıtasıyla kurulumu gerçekleştirebilir.
Leafpad metin editörü yanısıra profesyonel kullanım için Geany yazılımı ve Firefox Esr yanına Chromium tarayıcı eklendi.
Bütün live videoları izlemek için Flash ve Pepper yazılımları dahil edildi.
Sistemde bulunan bellibaşlı yazılımlar şunlardır:
-Firefox Esr (Web browser)
-Chromium (Web browser)
-MPV (video oynatıcı)
-Uget (dosya-video indirici)
-Transmission (Torrent indirici)
-Thunderbird (posta)
-Evince (PDF dosyaları görüntüleme)
-Bleachbit (sistem temizliği)
-File-roller (arşiv yöneticisi)
-Pcmanfm (dosya yöneticisi)
-Lxterminal (Uçbirim)
-Galculator (hesap makinesi)
-Gmrun (dosya çalıştırıcı)
-Gnomescreenshot (resim yöneticisi)
-Pinta (Resim editörü)
-Guvcwiev (kamera yöneticisi)
-Gufw (firewall)

Liste böyle uzar gider, listenin tamamı sürüm numaralarıyla ve görevlerin açıklamasıyla birlikte alttan indirebilirsiniz.
Debian 10 Openbox liste

Buradan indirin.
Debian 10 Openbox Buster-Sid

Kullanıcı adı: openbox
Parola: openbox

Kurulum videosu.
Debian 10 Openbox kurulum

Sistem videosu
Debian 10 Openbox

 Diğer görseller

debian-10-openbox

debian-10-openbox

USB'yi biçimlendir, adlandır, yazdır

usb


Bu anlatımda usb'yi biçimlendirme, adlandırma ve iso yazdırma gibi üç işlemi dört komutla yapacağız. Herhangibir yazılıma ihtiyaç duymadan ve daha sağlıklı bir işlem olduğunu söyleyebilirim. Zira Gui arayüzlü yazılımlar da neticede arkaplanda aynı komutları kullanarak işlemi gerçekleştiriyorlar. Biz doğrudan temel işlevi yaparken aynı zamanda yazılımların hata olasılığına maruz kalmayacağız hem de üç işlemi biraraya getirmiş olacağız.
Ayrıca bu işlem, dağıtım veya masaüstü ayırt etmediği için bütün dağıtımlarda kullanma şansı bulunuyor.
Komut ile usb biçimlendirme, adlandırma, yazdırma işlemine başlayalım.
Bunun için kullandığınız dağıtımın paket yöneticisinden önce dosfstools paketini kuralım.
Örneğin:
sudo apt install dosfstools

Paket kurulduysa usbyi makineye takın, alttaki komutla bölüm adını ve son harfi öğrenelim.
sudo blkid

Bu komutu girdiğinizde alttakine benzer bir çıktı verecektir.
usb

Çıktıda 1,2,3 nolu bölümler ext4 formatında harddiski işaret ediyor, 4 nolu bölüm swap bölümünü gösteriyor, /dev/sdb bölümü ise takılı olan usbyi gösteriyor.
Burada takılı olan usbnin /dev/sdb olduğunu öğreniyoruz, bize lazım olan ise sonundaki b harfidir.
Çünkü birden fazla disk veya usb takıldığında kullanmak istediğiniz usbde b harfi yerine c, d gibi harfler görebilirsiniz. Çıktıda /dev/sdb, /dev/sdc gibi son harflerin hangisi kullanmak istediğiniz usb olduğuna dikkat etmelisiniz. Bu yüzden işlem yapacağınız zaman yanlış olmaması için mümkünse makineye tek usb takın.

Örneğimizdeki usbnin bağlı olduğu bölüm /dev/sdb
Buna göre usbyi biçimlendirmek için alttaki komutu gireceğiz.
sudo mkdosfs -F 32 -I /dev/sdb

Bu komutu girdiğimizde usbnin fat32 formatında biçimlendiğini şu çıktıyla bildiriyor.
usb

Usbyi biçimlendirdik, şimdi alttaki komutla ona bir ad verelim, DENEME yerine istediğiniz adı yazabilirsiniz.
sudo dosfslabel /dev/sdb DENEME

usb
Resimde de görüldüğü gibi anında usbnin adı DENEME oldu.

Şİmdi sıra geldi iso yazdırmaya.
İso yazdırmak için isonun bulunduğu dizine girin, isoya sağtık>Özellikler>Yeniden adlandır yoluyla tam adını kopyalayın.
örneğin bendeki bir isonun tam adı:
debian-testing-amd64-netinst.iso

Şimdi isonun tam adını altta belirlenen yere yazın
sudo dd if=BURAYA-İSONUN-TAM-ADI of=/dev/sdX bs=4M
X olan yere bahsettiğimiz çıktı sonucundaki b. c gibi harfi yazın.
Örneğin bende şöyle oluyor:
sudo dd if=debian-testing-amd64-netinst.iso of=/dev/sdb
Her iki örnekten işin mantığını çıkarabilirsiniz.
Bu komutu girdikten sonra isonun uzunluğuna bağlı olarak ortalama bir-kaç dakika sürüyor.
Sonuç gelene kadar sabır edin ve bahsettiğimiz son harfi sakın yanlış yazmayın, aksi halde size haber vermeden bütün diski silebilir.

Bendeki isoyu yazdırdıktan sonra tamamlandığını bildiren şöyle bir çıktı verdi.
usb

342 megabaytlık isoyu ortalama bir dakika 17 saniyede yazdı.

USB'yi biçimlendir, adlandır, yazdır işlemi tamamlandı, özellikle farklı dağıtımlarda bu işleri yapan yazılımın yokluğunda çok işe yarayacaktır, kolay gelsin.

Expert Package Manager

expert


Adı Expert, kısa adı expm, Türkçe adı Uzman olan Ubuntu için farklı bir paket yöneticisi.
Expert paket yöneticisinin görevi, bir paketi bağımlılıklarıyla birlikte önce betik dosyası oluşturmak sonra Deb paketleri indirmek.
Bunun gerektiği durumlar nelerdir?
İnternet olmadığı durumlarda size lazım olan paketin betik dosyasını oluşturuyor, siz de bu dosyalar sayesinde internet olduğunda bağımlılıklarıyla birlikte Deb paketlerini indirmenize olanak veriyor. Daha sonra bu paketleri tek komutla sisteminize yüklüyorsunuz.
Ayrıca internet olduğu durumlarda da paketleri kurmadan indirmenizi sağlıyor.
Üstelik bu işi çok hızlı yapıyor ve paketlerin son sürümlerini indiriyor.
Kendisi de bir script dosyasından ibaret, öyle büyük bir dosya değil, kurulumu da çok basit.
Expert benim için önemli bir göreve sahip, zaman zaman çok gerekli durumlarla karşılaştığım oluyor.
Aynı ihtiyacı bir çokları da yaşıyordur, böyle bir paket yöneticisine ihtiyaç duyuyorsanız ya da bir köşede dursun, zamanı gelince lazım olur derseniz işleme başlayalım.

İlk olarak buradan 10.9 kb'lik script dosyasını indirin.
Expert

Zip dosyasından çıkarın, dizinin içine girin, aynı dizinde uçbirimi açın, ve alttaki komutu girin.
bash INSTALL.sh

Bu komutla /usr/bin dizininde çalışır bir dosya oluşturuldu ve aynı zamanda kurulmuş oldu.

Şimdi örneğin Mousepad paketi için şöyle bir komut girelim.
expm mousepad

Bu komutla aynı dizinde mousepad adında bir dizin ve dizinin içinde bağımlılıkları da içinde barındıran mousepadDownload.sh adında paketleri indirmeye hazır bir kabuk betiği oluştu.
Bu betiğe iki defa tıkladığınız anda resimde görüldüğü üzere bütün Deb paketleri aynı dizine indirecektir.

expert

Uçbirimde "Hiç paket bulunamadı, Package Not Found" gibi uyarılara bakmayın, çünkü paketleri indirse de o uyarıyı veriyor.
Ayrıca Pkgs.sh adlı dosyada ana paketi ve bağımlılıkları görebilirsiniz

Diyelim ki, onlarca, yüzlerce paket indirdiniz, bunların hepsini tek komutla nasıl kurarız?
Bunun için paketlerin olduğu dizine giriyoruz, uçbirimi açıyoruz ve alttaki komutla önce /var/cache/apt içindekileri temizliyoruz.
sudo apt clean

Şimdi alttaki komutla dizin içindeki bütün Deb paketleri kurulacaktır.
sudo dpkg -i *.deb

Ayrıca eksik paket olduğunu söylerse alttaki komutu girin.
sudo apt-get install -f

Burada bir hatırlatma yapayım, eksik paket durumuna maruz kalmamak için Pkgs.sh içindeki bağımlılıkları da indirin.

Expert Package Manager işlemi bu kadar, umarım işinize yarar, kolay gelsin.

man-DB sorunu ve çözümü

man-db

İşletim sisteminde veritabanı güncelleme işini gören man-db yazılımı bazen sistem açılışında çalışması dakikalarca sürer, bazen 15-20 dakikayı dahi bulur, bu zaman içinde işlemciyi yüzde 70-80 arasında kullanır. Daha da önemlisi her sistem açılışında aynı durumun söz konusu olduğu zamanlar olur.
Bu başlıkta buna çözüm bulmaya çalışacağız, ancak önce man-db hakkında küçük bir fikir edinmek üzere Debian'ın man-db tanımı için yapmış olduğu şu kısa açıklamayı okuyalım.

"Bu paket, çevrimiçi yardım dosyalarını (manuel sayfalar) incelemenin birincil yolu olan man komutunu sağlar. Sağlanan diğer yardımcı programlar, manuel sayfa veritabanında arama yapmak için whatis ve apropos komutlarını, manuel sayfa arama yolunu belirlemek için manpat yardımcı programını ve mandb, catman ve zsoelim bakım araçlarını içerir. man-db, manüel sayfaları biçimlendirmek ve görüntülemek için groff program grubunu kullanır."

Anlaşılacağı gibi veritabanını güncellerken daha bir çok görevi de yapan işlevsel bir yazılım.

man-db aslında her sistem açılışında değil de günde bir defa otomatik çalışmaya ayarlanmış.
Sürekli çalışması normal değil, lakin her sistem açılışında çalışma gibi bir sorun yaşıyorsanız çok basit olan işleme başlayalım.

Alttaki komutla dosyayı açalım, leafpad yerine kendi metin editörünüzün adını yazın.
sudo leafpad /usr/lib/systemd/system/man-db.timer

Açılan dosyanın içeriği normalde böyledir.
[Unit]
Description=Daily man-db regeneration
Documentation=man:mandb(8)

[Timer]
OnCalendar=daily
AccuracySec=12h
Persistent=true

[Install]
WantedBy=timers.target

Bu satırda OnCalendar=daily "daily" yazısıyla man-db'nin günlük çalışması belirlenmiş.
Biz bunu haftalık çalışması için ayarlayacağız, bunun için daily yerine "weekly" yazıyoruz.
OnCalendar=weekly

İsterseniz haftalık yerine aylık da yapabilirsiniz, aylık çalışmasını isterseniz daily yerine "month" yazın.
Değişimi yaptıktan sonra kaydedin, pencereleri kapatın ve bilgisayarı yeniden başlatın.

Yeniden başlattıktan sonra Sistem Gözlemcisiyle veya uçbirime top yazarak kontrol edebilirsiniz.
Başka bir sorun yoksa man-db'nin her sistem açılışında çalışması önlenmiş olacaktır.

Uçbirim çıktısı nasıl alınır?

ubirim

Uçbirime girdiğimiz komutların çıktısını bir text dosyasına yazdırma ihtiyacı duyduğumuz zamanlar olur, sürekli lazım olduğu durumlar da olur. Her çıktıyı uçbirimden kopyala-yapıştır yapmanın zahmeti bir yana bir çok komutları uçbirimden kopyalamak mümkün olmuyor.
Örneğin man, top gibi komutlarda böyle bir durum söz konusu olabiliyor.
Resimde gördüğünüz tablo uçbirimden çıktı almak için çizilmiş çeşitli uygulamayı gösteriyor.
Bu uygulamaları sırasıyla anlatmaya çalışayım.



Ön fikir vermesi bakımından bu mini tablo çıktı sonuçlarını gösteriyor.
Şimdi çıktıların komutlarına bakalım.

Bu komutu verdiğimizde kullanıcı dizininde kaydet.txt adında bir text dosyası oluşacak ve verdiğimiz komut bu dosyaya yazılmış olacak.
komut > kaydet.txt
Çıktı dosyaya yazılır ama uçbirimde görünmez., benzer komutu tekrar verecek olursak bir önceki çıktıyı siler, onun üzerine yazar.

Bu komutu verdiğimizde aynı dosyaya yazar, bir önceki çıktıyı silmez, onun sonundan devam eder ve uçbirimde görünmez.
komut >> kaydet.txt

Bu komut uçbirimde görünür, bir önceki çıktıyı siler, onun üzerine yazar.
komut | tee kaydet.txt

Bu komut uçbirimde görünür, bir önceki çıktıyı silmez, onun sonuna yazar.
komut | tee -a kaydet.txt

Örnek bir komut.
sudo apt update | tee -a kaydet.txt

Oluşturacağınız text dosyasına istediğiniz adı yazabilirsiniz, anlatımdaki kaydet.txt sadece bir örnektir.
Çıktı dosyası kullanıcı dizininde bulunuyor.
Uçbirimden bir text dosyasına çıktı yazdırmak benim için her zaman olmasa da bazen çok önemli oluyor. İngilizce çıktıları çevirmek için, çıktıyı başkalarıyla paylaşmak için veya daha başka amaçlar için bir hayli işe yarıyor.

Surf Browser

surf-browser


Tarayıcıların film sitelerinde veya Youtube sitesinde film izlerken Ram ve işlemciyi normalden fazla kullanması beni hep rahatsız etmiştir. Normalin üzerinde olması tabi tarayıcılardan kaynaklanmıyor, daha ziyade sitelerde oluşan scriptler, pop-uplar, gifler gibi unsurlar nedeniyle oluyor. Buna bir de tarayıcı ve sitelerin kullanmak zorunda oldukları icon, buton, resim gibi öğeleri de eklersek normalin üzerine çıkması kaçınılmaz oluyor.
Eklentilerle bu durumu elbette kısmen veya yeterli seviyede azaltabiliyoruz.
Ancak bir video izlenecekse video dışında kalan hiç bir şeye ihtiyacımız yok demektir.
Bir video izlemek için sisteme yüklenen tarayıcılara da gerek kalmıyor.
Bu düşünceden yola çıkarak hiç bir özelliği bulunmayan ama site, resim, videoları da sorunsuz gösteren çok basit bir tarayıcı araştırdım.
Özgür yazılım dünyasında ne kadar basit tarayıcı varsa hepsini tek tek kurup testten geçirdim.
Benim aradığım özelliğe cevap veren sadece Surf tarayıcı oldu, diğerleri ya düzgün göstermedi ya da video oynatma özelliği bulunmadı.
Surf browser Webkit motorunu kullanıyor, diğer anlamda Safari browserle aynı tabana sahip.
Her şeyi sorunsuz göstermesinin dışında arayüzünde hiç bir özelliğe sahip değil.
Sekmeler, menüler, tuşlar, ayarlar hiç bir şey yok, sade bir not defteri gibi.
Komutla çalışıyor, açmak istediğiniz siteyi de yine komutla açıyor.
Eğer gezinti yapmayacaksak komutlarla da pek işimiz kalmıyor.
Örneğin bir sayfada kalacaksak, video, film izlemekle yetineceksek Surf browser bana göre biçilmiş kaftan.
Siz de aynı amaçla kullanmak veya denemek isterseniz önce çalışması için gerekli ek paketleri kurmanız gerekiyor.

Alttaki komutu uçbirime bir defa girerek bütün paketleri kurun.
Debian için
sudo apt install surf gstreamer1.0-vaapi gstreamer1.0-plugins-bad gstreamer1.0-alsa gir1.2-gst-plugins-base-1.0 gir1.2-gstreamer-1.0 gstreamer1.0-gtk3 gstreamer1.0-libav gstreamer1.0-plugins-good gstreamer1.0-qt5 dmenu

Debian'da Pepper ve Flash kurulu değilse ve depoda yoksa alttaki bağlantılardan sisteminize uygun olanı indirip kurabilirsiniz.
Pepper ve Flash

Ubuntu için
sudo apt install surf gstreamer1.0-vaapi gstreamer1.0-plugins-bad gstreamer1.0-alsa gir1.2-gst-plugins-base-1.0 gir1.2-gstreamer-1.0 gstreamer1.0-gtk3 gstreamer1.0-libav gstreamer1.0-plugins-good gstreamer1.0-qt5 dmenu flashplugin-installer pepperflashplugin-nonfree

Arch için
pacman -S surf gstreamer gstreamer-vaapi gst-libav gst-plugins-bad gst-plugins-base gst-plugins-base-libs gst-plugins-good gst-plugins-ugly flashplugin pepper-flash dmenu

Surf browser ve ek paketleri kurduktan sonra belli başlı komutları vereyim.

Bu komutla Surf browseri açarsınız ancak boş bir not defteri gibi olacağından bu komut tek başına bir işe yaramayacaktır.
surf

Bu komutla istediğimiz web site veya video URL'sini veriyoruz.
surf url

Komutlarla Surf browsere tam bir hakimiyet sağlanabiliyor, bu tarayıcıyı tam teşekküllü kullanmak isterseniz, diğer komutları sırayla vereyim.

Script devre dışı olsun.
surf -s url

Script etkin olsun.
surf -S url

Kaydırma çubuğu devre dışı olsun.
surf -b url

Kaydırma etkin olsun.
surf -B url

Verileri kaydetmesin.
surf -d url

Verileri kaydetsin.
surf -D url

Tam ekran olmasın.
surf -f url

Tam ekran olsun.
surf -F url

Siteler coğrafi konumunu öğrenmesin.
surf -g url

Siteler coğrafi konumunu öğrensin.
surf -G url

Resimleri göstermesin.
surf -i url

Resimleri göstersin.
surf -I url

Klavye ve mouse sağ tuşu devre dışı bırak.
surf -k url

Klavye ve mouse sağ tuşu etkinleştir.
surf -K url

Kullanıcı özelliklerini devre dışı bırak.
surf -m url

Kullanıcı özelliklerini etkinleştir.
surf -M url

Web denetçisini devre dışı bırak
surf -n url

Web denetçisini etkinleştir.
surf -N url

Eklentileri devre dışı bırak.
surf -p url

Eklentileri etkinleştir.
surf -P url

Kullanıcı script dosyasını çalıştır.
surf -r /script/dosyası/nerede/ise

Kullanıcı özelliklerini bu sitede gösterme.
surf -t url


Klavye kullanımları.

Site yüklenmesini veya dosya indirmeyi durdur.
escape (boşluk tuşu)

Sayfayı yukarı kaydır.
Ctrl-k

Sayfayı aşağıya kaydır.
Ctrl-j

Bir sayfa kadar kaydır.
Ctrl-b

Bir sayfa kadar aşağıya kaydır.
Ctrl-Space

Yatay olarak sağa kaydır.
Ctrl-i

Yatay olarak sola kaydır.
Ctrl-u

Bir sonraki aramaya git.
Ctrl-n

Önceki aramaya git.
Ctrl-Shift-n

URL çubuğunu aç (dmenü yüklü olmalıdır).
Ctrl-g

Siteyi yeniden yükle.
Ctrl-r

Siteyi önbelleği kullanmadan yeniden yükle.
Ctrl-Shift-r

Sayfanın kaynak kodunu göster.
Ctrl-o

Web denetçi penceresini aç.
Ctrl-Shift-o

Farkedeceğiniz gibi küçük harfler devre dışı, büyük harfler etkin yapıyor.
Ayrıca bu komutları alttaki örnekte olduğu gibi  yan yana da kullanabilirsiniz.
surf -S -F -d url

Surf bowserin bir başka özelliği de sisteminizde bulunan videoları oynatabilmesidir.
Örneğin şöyle bir komutla video yolunu girmeniz yeterli olacaktır.
surf /video/nerede/ise

Alttaki komutla çalıştırdığım bir live video görüntüsü.
surf  //ok.ru/videoembed/1576194476777



Bu da sitemizden bir örnek.
surf https://gnulinuxfree.blogspot.com.tr/
sonraki onceki home

Kategoriler

⌄ Son Çalışmalarım ⌄
Youtube kanalım

Son yorumlar

gototop